Spis treści:

Wstęp

Programy wspomagające projektowanie są dzisiaj nieodłącznym narzędziem pracy inżynierów, projektantów, architektów – jednym słowem ludzi którzy na co dzień zajmują się tworzeniem dokumentacji technicznej. Jednym z takich programów, dostępnych w języku polskim, jest ZWCAD 2009 PL firmy ZWSOFT. Mnogość dostępnych narzędzi sprawia, iż projektowanie w nim ograniczone jest wyłącznie wyobraŹnią twórców i możliwościami technologicznymi wykonawców. Niestety jest jeden „kamyczek w ogródku” wszystkich programów wspomagających projektowanie – każdy z nich jest tylko tak dobry jak obsługujący go człowiek. Innymi słowy bardzo ułatwiają one proces tworzenia, ale nie zastąpią fachowej wiedzy popartej doświadczeniem.

Niniejszy podręcznik powstał z myślą o osobach dopiero rozpoczynających swoją przygodę z programami CAD-owskimi, stąd też znajduje się w nim dużo opisów w sposób możliwie najprostszy wyjaśniających kulisy pracy z programem. Wychodząc z założenia, że ma to być książka techniczna a nie powieść, owe opisy starałem się stworzyć tak, aby zawierały jak najwięcej treści i jak najmniej tekstu.

Materiał dydaktyczny przedstawiony w poszczególnych rozdziałach tych ćwiczeń jest ściśle ze sobą powiązany, tzn. każdy nowy rozdział jest kontynuacją poprzednich – w ten sposób drogi Czytelniku samodzielnie tworzysz dokumentację techniczną od postawienia pierwszej kreski aż po wypełnienie tabelki rysunkowej. Wybór takiego układu ćwiczeń wynika z przekonania, iż przedstawienie ogromnej ilości wiedzy w postaci omówienia wszystkich dostępnych funkcji i ich opcji bez praktycznego zastosowania jest podobne do nauki jazdy samochodem w garażu – kursant będzie wiedział co do czego służy ale nie będzie potrafił samodzielnie prowadzić auta. Stąd też w sposób praktyczny przedstawione są te narzędzia, które pozwolą Ci podjąć samodzielną pracę, a różne tajniki i niuanse programu poznasz samodzielnie lub z pomocą bardziej doświadczonych kolegów – Robert Kubica też zaczynał od samochodu z literą L na dachu …

Aby rozpocząć naukę w programie ZWCAD 2011 należy pobrać wersję testową i zainstalować ją na komputerze.

Pobierz teraz wersję do nauki

Działa ona przez 30 dni i jest w pełni funkcjonalna (wszystkie opcje działają, nie ma ograniczenia co do wielkości otwieranych i zapisywanych plików). Aby ją pobrać i zainstalować nie trzeba podawać swoich danych osobowych, i nie trzeba jej rejestrować. Wersję testową można instalować na dowolnej liczbie komputerów w domu lub w biurze. Po okresie 30-tu dni nie jest wymagana deinstalacja programu ZWCAD. Po upływie okresu testowego zablokowana zostaje możliwość zapisu pliku. W okresie testowym, i po jego upływie program może być użytkowany na komputerach komercyjnych.

Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej www.zwcad.pl

ROZDZIAŁ 1

Ten rozdział wprowadza do rysowania w ZWCAD-zie. Zostały w nim omówione zagadnienia związane z uruchomienie programu, oraz podstawowymi ustawieniami zwiększającymi komfort pracy. Poruszona została także kwestia pliku startowego, warstw oraz przestrzeni modelu i papieru.

1.1. URUCHOMIENIE PROGRAMU

Pracę w ZWCAD-zie rozpoczynamy od uruchomienia programu. Dla osób, które będą używały go w codziennej pracy najwygodniej będzie „wyciągnąć” sobie ikonkę programu na pulpit. Gdy już się tam znajdzie, wówczas klikamy w nią dwukrotnie lewym przyciskiem myszki, lub najeżdżamy na nią kursorem, następnie klikamy prawym przyciskiem myszki w ukazanym oknie lewym przyciskiem wybierając opcję Otwórz – rysunek poniżej.

Osoby, które używają ZWCAD-a sporadycznie raczej nie będą „zaśmiecały” sobie pulpitu dodatkową ikonką, preferując trzeci sposób uruchomienia programu polegający na kliknięciu przycisku Start i wyborze ZWCAD 2009 PL – rysunek poniżej.

Niezależnie od sposobu uruchomienia programu otwiera się ZWCAD i ukazuje się okno Startup. Domyślne ustawienia umożliwiają wybranie istniejącego rysunku z listy kilku bądŹ kilkunasto ostatnio używanych, otwarcie go i dalszą pracę. Jeżeli naszym zamiarem jest otwarcie pliku którego nie ma na liście, wówczas należy kliknąć przycisk Przeglądaj, następnie odszukać go i otworzyć – rysunek poniżej.

W naszym przypadku otwarcie istniejącego rysunku nie wchodzi w grę, ponieważ będziemy go dopiero tworzyć. W tym celu w oknie Startup klikamy ikonę Pusty rysunek, upewniamy się, że w ustawieniach domyślnych wybrana jest opcja Metryczne, po czym klikamy przycisk OK – rysunek poniżej – ZWCAD jest gotowy do pracy.

1.2. USTAWIENIA WŁASANE

Po otwarciu programu dobrze jest dostosować niektóre ustawienia do własnych potrzeb, dzięki czemu przy dłuższej pracy będziemy się czuli komfortowo i nie będą nas drażniły takie drobiazgi jak np. za mały czy też za duży rozmiar kursora, kolor ekranu itp. Oczywiście nie wszystkie ustawienia poczynione na początku od razu będą idealne, bardzo często z upływem czasu dochodzi się do przekonania, że np. wspomniany rozmiar kursora jednak jest nieodpowiedni (za duży, za mały) i trzeba go zmienić. Można tego dokonać w dowolnej chwili, ważne jest by wiedzieć gdzie to można zmienić. Na koniec tego krótkiego wstępu ważna informacja – poczynione ustawienia nie ulegają zmianie po wyłączeniu komputera.

• Z paska głównego menu wybrać kolejno Narzędzia – Ustawienia … - rysunek poniżej;

W ukazanym oknie Opcje – rysunek poniżej - znajduje się kilkanaście zakładek zawierających bogaty pakiet wszelkiego rodzaju ustawień osobistych, których zadaniem jest ułatwienie projektantowi pracy. Tak więc znajdziemy tu m.in. ustawienia:

• rozmiaru kursora;
• koloru ekranu;
• domyślnego formatu zapisu plików;
• koloru uchwytów;
• grubości linii
• i wielu innych.

Ich mnogość sprawia, iż w podręczniku tym zabrakłoby miejsca aby je wszystkie omówić. Dlatego wiedząc gdzie ich szukać (Narzędzia – Ustawienia) proszę o samodzielne zapoznanie się z nimi.

Kolejnym elementem ustawień własnych są ustawienia „łapaczy”. Owe łapacze to nic innego jak uchwyty, które podczas rysowania, przesuwania, kopiowania itp. umożliwiają szybkie uchwycenie punktów charakterystycznych obiektu (okręgu, linii, wieloboku itp.).

• Z paska głównego menu wybrać kolejno Narzędzia – Ustawienia rysowania … - rysunek poniżej;
  
  
  
• W ukazanym oknie Ustawienia szkicu kliknąć zakładkę Lokalizacja, następnie zaznaczyć pozycje jak na rysunku poniżej;
  
  
  

Następstwem zaznaczenia uchwytów w oknie Ustawienia szkicu jest każdorazowe wybieranie jednego z nich przy zbliżeniu kursora do obiektu (np. Centrum dla okręgu, ¦rodek lub Koniec dla linii itp.). „Łapacze” nie zaznaczone trzeba za każdym razem kliknąć w pasku narzędzi Lokalizacja lub wybrać z okna które ukaże się, gdy przy wciśniętym klawiszu Shift klikniemy prawym przyciskiem myszki w dowolnym miejscu ekranu – rysunek powyżej.

Zaznaczone uchwyty są najczęściej wykorzystywane podczas rysowania. Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie aby zaznaczyć je wszystkie, jednak z własnej praktyki wiem, że wtedy mogą wystąpić problemy z wykorzystaniem np. uchwytu Prostopadły, ponieważ będzie się włączał uchwyt Najbliższy – dlatego nie polecam zaznaczania ich wszystkich.

Ostatnim z własnych ustawień jest wyświetlanie grubości linii. Domyślnie ZWCAD wszystkie linie na ekranie, niezależnie od zdefiniowanej grubości, przedstawia jako linie cienkie, co oczywiście nie ma wpływu na ich rzeczywistą grubość na wydruku. Dla tych którzy chcą aby ich rysunek wyglądał realistycznie na ekranie monitora proponuję włączyć wyświetlanie grubości linii.

• Z paska głównego menu wybrać kolejno Narzędzia – Ustawienia …;
  
  
  
• W ukazanym oknie Opcje kliknąć zakładkę Ustawienie użytkownika, następnie przycisk Ustawienia grubości linii … - rysunek powyżej
• W ukazanym oknie Ustawienia szerokości linii zaznaczyć „ptaszka” w pozycji Wyświetl szerokość linii – rysunek poniżej;
  
  

Od tej pory każdy narysowany obiekt będzie na ekranie widoczny z przypisaną mu szerokością linii.

• W pasku narzędzi Standard kliknąć przycisk Zapisz – rysunek poniżej;
  
  
  
• W ukazanym oknie Zapisz rysunek jako wpisać dowolną nazwę np. cwiczenie_01 i zapisać plik w wybranym uprzednio katalogu – rysunek poniżej;
  
  

1.3. USTAWIENIA OGÓLNE

Ustawienia ogólne to zespół cech charakterystycznych dla danej firmy. Każda z osób pracujących w programie ZWCAD może mieć własny rozmiar kursora czy też kolor ekranu, ale pewne cechy powinny być wspólne i charakterystyczne dla przedsiębiorstwa. Zalicza się do nich np. nazwy warstw i wszystkie należące do nich cechy (rodzaj linii, jej kolor czy grubość), style wymiarowe, tabelki rysunkowe, style tekstu itp. Aby mieć pewność, że każdy z pracowników ma te same ustawienia tworzy się tzw. plik startowy, który wszystkie te wymagania zawiera. Powinien on być w ogólnodostępnym miejscu na serwerze i posiadać atrybut „Tylko do odczytu”, aby nikt, poza osobą uprawnioną, nie mógł wprowadzić w nim żadnych zmian. Plik taki pobiera się z serwera, zapisuje lokalnie pod dowolną (określoną) nazwą i można rozpocząć rysowanie.

Plik startowy nie jest niezbędny do pracy w ZWCAD-zie. Jednak firmy które zdecydują się na niego stwarzają sobie własny standard, którego przestrzeganie wprowadza ład i porządek w prace projektowe – dokumentacja tworzona przez różnych projektantów posiada te same grubości linii na wydrukach, ten sam styl wymiarowy czy identyczny rodzaj czcionki używanej w opisach rysunków. Również na zewnątrz biuro konstrukcyjne prezentuje się z lepszej strony jeżeli przesyłane przez nią pliki różnych konstruktorów są jednolite.

W ramach tego podręcznika nie będziemy tworzyć pliku startowego, niemniej jednak niektóre z ustawień ogólnych zostaną omówione.

1.4. WARSTWY

Warstwy są bardzo ważnym elementem w programie ZWCAD. Aby w pełni zrozumieć ich ideę proszę sobie wyobrazić rysunek składający się z kilku nałożonych na siebie przezroczystych kalek. Na każdej z nich znajdują się inne elementy rysunku (zarys przedmiotu, wymiary, osie symetrii, kreskowanie, opisy itp.), które razem tworzą pełny obraz. Stosowanie warstw, podobnie jak omówionych w poprzednim rozdziale ustawień ogólnych, nie jest niezbędne do pracy, jednak wprowadza ład i porządek na rysunek umożliwiając, poprzez odpowiednie ich włączenie/wyłączenie w rzutniach, przedstawienie na jednym arkuszu przedmiotu np. z wymiarami i bez – przydaje się to np. przy rysunkach sprawdzianów kontrolnych, gdzie z jednej strony przedstawiony jest przyrząd kontrolny z wymiarami, z drugiej z zamontowanym kontrolowanym elementem – nie wyłączenie wymiarów skutkowałoby mniejszą czytelnością rysunku.

Niezależnie od ilości zdefiniowanych warstw tylko jedna jest aktualna, co oznacza, że wszystkie tworzone elementy rysunku powstaną właśnie na niej. Aby zacząć rysować na innej warstwie trzeba ją odpowiednio wcześniej uaktualnić. Jeżeli zdarzy się, że narysujemy obiekty na niewłaściwej warstwie wówczas nie na konieczności ich usuwania i ponownego rysowania – wystarczy je wskazać i przenieść na właściwą warstwę.

• W pasku narzędzi Właściwości kliknąć przycisk Ustawienia warstw – rysunek poniżej;
  
  

Proszę spojrzeć na rysunek poniżej – w oknie Zarządzanie właściwościami warstw znajduje się już warstwa 0, chociaż nie została ona przez nas utworzona. Jest to warstwa systemowa, która pojawia się zawsze przy tworzeniu nowego rysunku. Można ją przedefiniować, tzn. zmienić jej kolor, rodzaj i grubość linii itp. Jedyne czego nie jesteśmy z tą warstwą w stanie zrobić to zmienić jej nazwy oraz usunąć.

• W oknie Zarządzanie właściwościami warstw kliknąć przycisk Nowa – rysunek powyżej;
• Zmienić domyślną nazwę nowej warstwy z Warstwa1 na kontur – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć pole zaznaczone na rysunku poniżej i w ukazanym oknie Select Color wybrać dowolny kolor dla obiektów które będą tworzone na definiowanej warstwie, następnie kliknąć przycisk OK – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć pole zaznaczone na rysunku poniżej i w ukazanym oknie Typ linii z pliku wybrać dowolny rodzaj linii dla obiektów które będą tworzone na definiowanej warstwie, następnie kliknąć przycisk OK – rysunek poniżej – proponuję pozostawić linię Continuous;
  
  
  
• Kliknąć pole zaznaczone na rysunku poniżej i w ukazanym oknie Grubość linii wybrać grubość linii dla obiektów które będą tworzone na definiowanej warstwie, następnie kliknąć przycisk OK – rysunek poniżej – proponuję grubość 0,50;
  
  
  
• Postępując w sposób opisany powyżej utworzyć i zdefiniować pozostałe warstwy – rysunek poniżej – na tym etapie zakładamy, że są to wszystkie potrzebne nam warstwy;
  
  
  
• Zapisać plik;

1.5. PRZESTRZEŃ MODELU I PAPIERU

W ZWCAD-zie można wyodrębnić dwa obszary: obszar modelu i papieru. Pierwszy z nich jest obszarem roboczym, w którym powstaje zarówno właściwy rysunek wraz z wymiarami, tolerancjami, osiami symetrii itp. jak i całe mnóstwo elementów pomocniczych służących do stworzenia rysunku właściwego, które jednak nie powinny być widoczne na wydruku. Oczywiście po zakończeniu rysowania wszystkie te elementy pomocnicze można usunąć, jednak z własnej praktyki wiem, że często pozostawia się niektóre z nich w celu np. analizy tego „co jest” z tym „co było” i „co będzie” przy wprowadzaniu zmian inżynieryjnych.

Obszar modelu należy sobie wyobrazić jako nieskończenie wielką kartkę papieru na której zawsze rysuje się w podziałce 1:1 i to niezależnie od wielkości przedmiotu. Doboru podziałki w jakiej przedmiot będzie przedstawiany na rysunku dokonuje się w obszarze papieru odpowiednio definiując rzutnie.

Obszar papieru, w przeciwieństwie do obszaru modelu, nie jest już nieskończenie wielką kartką papieru, gdyż jest ograniczony możliwościami druku urządzenia plotującego. To tutaj wstawia się tabelkę rysunkową, określa ilość rzutni i ich podziałkę, ustala które warstwy w danej rzutni będą widoczne a które nie itp.

ROZDZIAŁ 2

Po krótkim wprowadzeniu nadszedł czas na samodzielne rysowanie. Naszym zadaniem będzie stworzenie rysunku wykonawczego koła łańcuchowego jednorzędowego, a konkretnie jego rzutu głównego – rysunek poniżej.

Jak każda praca tak i rysowanie w ZWCAD-dzie powinno być zaplanowane i przemyślane, inaczej stracimy dużo czasu i energii na niepotrzebne kreślenie, przesuwanie, kopiowanie, odbijanie itp. operacje. Dlatego w pierwszej kolejności zawsze trzeba wiedzieć co chce się narysować, drugim etapem jest przemyślenie „jak to zrobić aby się nie narobić”. Oczywiście bez przesady z tym przemyślaniem, wystarczy zaledwie kilka, kilkanaście minut aby opracować wstępną koncepcję, reszta wyjdzie w trakcie pracy.

2.1. GŁÓWNE OSIE SYMETRII

Rysowanie rzutu głównego rozpoczniemy od wstawienia głównych osi symetrii. W tym celu zmienimy warstwę aktualną z 0 na Oś symetrii.

• Kliknąć przycisk Ustawienia warstw;
• W ukazanym oknie Zarządzanie właściwościami warstw zaznaczyć warstwę Oś symetrii, następnie kliknąć kolejno przyciski Aktualna i OK – rysunek poniżej;
  
  
  

Proszę zwrócić uwagę na pasek narzędzi Właściwości, gdzie zamiast dotychczasowej warstwy 0 pojawiła się warstwa Oś symetrii – rysunek poniżej.

• W pasku narzędzi Rysuj kliknąć przycisk Linia konstrukcyjna – rysunek poniżej;
  
  

Linia konstrukcyjna jest linią nieskończoną, nie posiada ani początku ani końca. W naszym przypadku posłużymy się nią do wyznaczenia głównych osi symetrii przedmiotu.

Proszę zwrócić uwagę że po wybraniu funkcji kursor zniknął a w jego miejsce pojawił się pasek z nazwą narzędzia (Linia konstrukcyjna) oraz dostępnymi opcjami – ten sam pasek widoczny jest także w linii poleceń – rysunek poniżej – obydwa są równorzędne i nie ma znaczenia z którego będziemy korzystać.

Z wszystkich dostępnych opcji program będzie realizował tę, która znajduje się w nawiasach <>, w naszym przypadku jest to opcja Przez punkt – rysunek powyżej.

• Kliknąć lewym przyciskiem w dowolnym miejscu ekranu – zostanie wstawiona linia konstrukcyjna, która jednak może obrać się względem punktu wstawienia przez co trudno nadać jej wymagany poziom lub pion – rysunek poniżej;
  
  
  
• Przerwać działanie funkcji naciskając klawisz Esc;
• Ponownie kliknąć przycisk Linia konstrukcyjna;
• Wpisać literę h – rysunek poniżej - i potwierdzić Enter-em;
  
  
  
• Kliknąć w dowolnym miejscu lewym przyciskiem myszki – linia konstrukcyjna pozioma zostanie wstawiona;
• Przerwać działanie funkcji naciskając klawisz Esc;
• Ponownie kliknąć przycisk Linia konstrukcyjna;
• Kliknąć lewym przyciskiem myszki w dowolnym miejscu ekranu – podobnie jak poprzednio linia konstrukcyjna obraca się wokół punktu wstawienia;
• Poniżej linii poleceń lewym przyciskiem myszki kliknąć przycisk ORHO – rysunek poniżej – nastąpi włączenie trybu ortogonalnego (poziom/pion);
  
  
  

Proszę zwrócić uwagę na zachowanie się linii konstrukcyjnej po włączeniu trybu ortogonalnego – zamiast swobodnego obrotu wokół punktu wstawienia przyjmuje ona tylko dwa położenia – poziome lub pionowe. Tryb ORHO można również włączać/wyłączać naciskając klawisz F8.

• Przesunąć myszkę w dowolne miejsce ekranu jednak tak, aby linia konstrukcyjna przyjęła położenie pionowe, następnie kliknąć lewym przyciskiem myszki – pionowa linia konstrukcyjna zostanie wstawiona – rysunek poniżej;
  
  
  
• Przerwać działanie funkcji naciskając klawisz Esc;
• Zapisać plik;

2.2. ZARYS PRZEDMIOTU

Przed przystąpieniem do rysowania zarysu przedmiotu należy zmienić warstwę z aktualnej Oś symetrii na Kontur. Można tego dokonać w sposób opisany w poprzednim rozdziale, można również w sposób opisany poniżej.

• W pasku narzędzi Właściwości rozwinąć menu z nazwami warstw – rysunek poniżej;
  
  
  
• Wybrać i kliknąć warstwę Kontur – rysunek powyżej – warstwa ta stanie się aktualną zastępując dotychczasową Oś symetrii;
• W pasku narzędzi Rysuj kliknąć przycisk Okrąg – rysunek poniżej;
  
  

Naszym zamiarem jest narysowanie okręgu o środku w punkcie przecięcia uprzednio narysowanych linii konstrukcyjnych – jak pamiętamy „łapacz” Przecięcie wraz z kilkoma innymi został wybrany jako uchwyt pojawiający się „z automatu” przy wyborze dowolnej funkcji.

Proszę spojrzeć na rysunek poniżej - obie linie konstrukcyjne przecinają się, jednak ze względu na rodzaj linii (osiowa a nie ciągła) brak jest fizycznego punktu przecięcia. W efekcie po zbliżeniu się do teoretycznego punktu przecięcia pojawia się uchwyt Bliski zamiast spodziewanego Przecięcie.

Aby rozwiązać problem, nie przerywając działania funkcji Okrąg, należy doprowadzić do zniknięcia szpary przedstawionej na rysunku powyżej.

• W pasku narzędzi Standard kliknąć przycisk Zoom dynamiczny – rysunek poniżej – na ekranie pojawi się symbol lupy;
  
  
  
• Kliknąć i przytrzymując wciśnięty lewy przycisk myszki przesuwać nią do momentu w którym szpary zostaną zlikwidowane – rysunek poniżej;
  
  
  
• Przerwać działanie funkcji naciskając klawisz Esc;
• Ponownie zbliżyć się do punktu przecięcia – spodziewany uchwyt Przecięcie pojawi się – rysunek poniżej;
  
  
  

Proszę zwrócić uwagę, że zarówno w przypadku uchwytu Bliski jak i Przecięcie nie ma konieczności dokładnego umieszczania kursora zarówno na linii jak i w punkcie przecięcia, wystarczy zbliżyć się odpowiednio blisko. Podobnie jest z pozostałymi „łapaczami”.

• Kliknąć lewym przyciskiem myszki, następnie wpisać literę d i potwierdzić Enter-em – rysunek poniżej;
  
  
  
• Wpisać wartość średnicy 202.1 i potwierdzić Enter-em – okrąg zostanie narysowany;

W zależności od tego jak duży obszar nieskończenie wielkiego arkusza papieru widoczny jest na Państwa monitorze, narysowany okrąg będzie bardzo mały, widoczny częściowo lub nie będzie go wcale widać. Aby temu zaradzić należy postąpić w sposób opisany poniżej.

• W pasku narzędzi Standard z rozwijalnego menu wybrać i kliknąć przycisk Zoom zakres – rysunek poniżej – narysowany okrąg wypełni całą przestrzeń ekranu;
  
  
  
• Postępując w sposób opisany powyżej narysować pozostałe okręgi o średnicach podanych na rysunku poniżej;
  
  
  

Aby zakończyć tworzenie zarysu przedmiotu obie główne osie symetrii, będące liniami konstrukcyjnymi, zostaną przycięte.

• W pasku narzędzi Zmień kliknąć przycisk Kopia równoległa – rysunek poniżej;
  
  
  
• W pasku z dostępnymi opcjami wpisać wartość 5 i potwierdzić Enter-em – w ten sposób została wybrana opcja Podaj odległość odsunięcia – rysunek poniżej;
  
  
  
• W pasku narzędzi Standard z rozwijalnego menu wybrać i kliknąć przycisk Zoom okno – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć kolejno Pierwszy róg, następnie Przeciwległy narożnik – rysunek poniżej - zostanie powiększony fragment rysunku wewnątrz utworzonego prostokąta;
  
  
  
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku (Zaznacz obiekt do odsunięcia) wskazać zewnętrzny okrąg – rysunek poniżej;
  
  
  
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Podaj punkt na stronie do odsunięcia kliknąć w dowolnym miejscu po zewnętrznej stronie uprzednio wskazanego okręgu – rysunek poniżej – proszę zawsze starać się kliknąć w takiej odległości od obiektu aby nie pojawił się symbol żadnego z uchwytów (czasami pojawiający się „łapacz” generuje błędy);
  
  
  
• Przerwać działanie funkcji naciskając klawisz Esc;
• Kliknąć przycisk Zoom zakres;
• W pasku narzędzi Zmień kliknąć przycisk Utnij – rysunek poniżej;
  
  
  
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Wybierz krawędzie tnące wskazać uprzednio utworzoną kopię równoległą – rysunek poniżej;
  
  
  
• Potwierdzić wybór Enter-em lub prawym przyciskiem myszki;
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Zaznacz obiekt do ucięcia wskazać kolejno obie linie konstrukcyjne na zewnątrz okręgu będącego kopią równoległą – rysunek poniżej;
  
  
  
• Przerwać działanie funkcji naciskając klawisz Esc;
• W pasku narzędzi Zmień kliknąć przycisk Usuń – rysunek poniżej;
  
  
  
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Wskaż obiekty do usunięcia wskazać okrąg będący kopią równoległą – rysunek poniżej;
  
  
  
• Potwierdzić wybór Enter-em lub prawym przyciskiem myszki – okrąg zostanie usunięty;
• Kliknąć przycisk Zoom zakres i zapisać plik;

2.3. RYSOWANIE WYBRAŃ (1/3)

Kolejnym etapem jest narysowanie wybrań – to elementy zaznaczone na rysunku poniżej, których zadaniem jest zmniejszenie masy koła łańcuchowego.

• Kliknąć przycisk Okrąg i narysować kolejny koncentryczny okrąg o dowolnym promieniu – rysunek poniżej;
  
  

Dla tych z Państwa którzy nie mają okna Właściwości z prawej strony ekranu:

• Kliknąć prawym przyciskiem myszki w dowolnym miejscu ekranu, następnie w ukazanym oknie wybrać pozycję Właściwości – rysunek powyżej – okno to można również wyświetlić naciskając klawisze Ctrl+1;

Proszę zwrócić uwagę na okno Właściwości, które pojawiło się z prawej strony ekranu – znajdują się w nim wszystkie najważniejsze informacje o wskazanym obiekcie - w naszym przypadku o okręgu.

• W oknie Właściwości kliknąć pozycję promień, następnie wpisać wartość 55 i potwierdzić Enter-em – rysunek poniżej;
  
  

W oknie Właściwości, w sposób przedstawiony powyżej, można modyfikować parametry różnych narysowanych obiektów bez konieczności usuwania ich i ponownego rysowania.

Przystępujemy teraz do rysowania pierwszego wybrania – rysunek poniżej.

Aby nie pomylić okręgów które wykorzystamy do tworzenia pokazanego na rysunku powyżej wybrania, proponuję chwilowo zmienić ich kolor. W tym celu:

• Wskazać okręgi przedstawione na rysunku poniżej – pojawią się punkty charakterystyczne;
  
  
  
• W pasku narzędzi Właściwości rozwinąć menu z kolorami, następnie wybrać jeden z nich – rysunek powyżej – oba okręgi zmienią swój dotychczasowy kolor;
• Odznaczyć uprzednio wskazane okręgi naciskając klawisz Esc – punkty charakterystyczne znikną;
• Kliknąć przycisk Kopia równoległa i utworzyć dwie kopie pionowej osi symetrii – rysunek poniżej;
  
  
  
• W pasku narzędzi Zmień kliknąć przycisk Obróć – rysunek poniżej;
  
  
  
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Wskaż obiekt wskazać dowolną z kopii równoległych, np. lewą – rysunek poniżej;
  
  
  
• Potwierdzić wybór Enter-em lub prawym przyciskiem myszki;
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Określ punkt bazowy kliknąć w punkt przecięcia kopii równoległej z dolnym okręgiem – rysunek poniżej;
  
  
  
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Kreśl punkt obrotu wpisać wartość kąta 48 i potwierdzić Enter-em – rysunek poniżej;
  
  
  
• Postępując w sposób opisany powyżej obrócić drugą kopię równoległą o kąt -48 – rysunek poniżej;
  
  

Wystające na zewnątrz czerwonych okręgów ukośne linie można przyciąć, jednak proszę tego nie robić, przycięcie zostanie osiągnięte bez udziału funkcji Utnij.

• W pasku narzędzi Zmień kliknąć przycisk Zaokrąglenie – rysunek poniżej;
  
  
  
• W pasku poleceń wpisać literę t i potwierdzić Enter-em – rysunek poniżej – została wybrana opcja przycinania;
  
  
  
• W pasku poleceń ponownie wpisać literę t i potwierdzić Enter-em – rysunek powyżej – opcji przycinania „zostało wydane polecenie” przycięcia (wydłużenia lub skrócenia) obiektów przeznaczonych do zaokrąglenia;
• W pasku poleceń wpisać literę r i potwierdzić Enter-em – rysunek poniżej – została wybrana opcja definiowania wielkości promienia;
  
  
  
• W pasku poleceń wpisać liczbę 3 i potwierdzić Enter-em – rysunek powyżej – została zdefiniowana wielkość promienia zaokrąglenia;
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Wskaż pierwszy obiekt wskazać, wewnątrz obu okręgów, dowolną z ukośnych linii symetrii – rysunek poniżej;
  
  
  
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Wskaż drugi obiekt wskazać, pomiędzy ukośnymi liniami, dowolny z okręgów – rysunek powyżej;

Proszę zwrócić uwagę na rysunek poniżej – pomiędzy linią a okręgiem zostało utworzone zaokrąglenie, przy czym przycięciu (skróceniu) uległa tylko linia ukośna. Wynika to z faktu, że okrąg jest jednolity, tym samym program chcąc wykonać polecenie skrócenia musiałby go usunąć. Gdyby wspomniany okrąg był łukiem, wówczas nastąpiło by jego skrócenie, tak jak w przypadku linii.

Postępując w sposób opisany powyżej utworzyć pozostałe zaokrąglenia – nie trzeba ponownie definiować przycinania, wielkość promienia również jest ustalona – rysunek powyżej.

• Kliknąć przycisk Utnij i poucinać niepotrzebne fragmenty okręgów, jako krawędzie tnące wskazując utworzone zaokrąglenia;

Jak widać na powyższym rysunku zarys pierwszego wybrania jest już gotowy, niemniej jednak występuje w nim duże zróżnicowanie co rodzaju tworzących go linii – wszystkie one powinny być na warstwie Kontur z ustawieniami ByLayer. Sposobów na uporządkowanie tego stanu rzeczy jest kilka, poniżej przedstawiony jest jeden z nich.

• W pasku narzędzi Standard kliknąć przycisk Uzgodnij cechy – rysunek poniżej;
  
  
  
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Wskaż obiekt Źródłowy wskazać dowolny okrąg leżący na warstwie Kontur i mający wszystkie cechy (kolor, grubość i rodzaj linii) ByLayer – rysunek poniżej;
  
  
  
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Wskaż obiekt docelowy wskazać dowolny element tworzący zarys wybrania – rysunek poniżej – element ten przyjmie wszystkie cechy obiektu Źródłowego;
  
  
  

W sposób opisany powyżej, wskazując po kolei każdy z elementów tworzących zarys wybrania, można uporządkować zróżnicowanie tworzących go obiektów. Lecz zamiast monotonnie wybierać obiekt po obiekcie, niejednokrotnie tracąc cenny czas na przybliżenia małych szczegółów, można wszystkie je zaznaczyć szybko i prosto.

• Nie przerywając działania funkcji Uzgodnij cechy kliknąć w punkcie 1, następnie przeciągnąć prostokąt tak, aby w jego wnętrzu znalazły się wszystkie elementy tworzące wybranie – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć w punkcie 2 – wszystkie zaznaczone elementy przyjmą cechy obiektu Źródłowego – rysunek powyżej – oczywiście te które już je mają pozostaną niezmienione;
• Przerwać działanie funkcji naciskając klawisz Esc;

Tak więc zarys pierwszego wybrania jest gotowy. Teraz pozostaje już tylko powielić go pięciokrotnie po okręgu koncentrycznym z pozostałymi. Można tego dokonać za pomocą poznanej już funkcji Obróć (z jednoczesnym kopiowaniem), jednak wymaga to czterokrotnego powtarzania tych samych czynności, gdyż nie działa ona w sposób „płynny”, tzn. po wykonaniu obrotu funkcja przestaje działać zamiast ustawić się „w gotowości” do następnego zadania jak np. Kopia równoległa. Dlatego nie polecam powielania wybrania w ten sposób, proponuję zastosować inne polecenie.

• W pasku narzędzi Zmień kliknąć przycisk Szyk – rysunek poniżej;
  
  
  
• W ukazanym oknie Szyk zaznaczyć opcję Szyk biegunowy – rysunek poniżej;
  
  
  
• Z rozwijalnego menu Parametry szyku wybrać opcję Liczba elementów i kąt wypełnienia – rysunek powyżej;
• Wpisać 5 jako Liczba pozycji oraz 360 jako Kąt wypełnienia, następnie zaznaczyć opcję Obróć element podczas kopiowania – rysunek poniżej;
  
  
  
• Jako Punkt środkowy wskazać środek koła łańcuchowego, następnie kliknąć przycisk Wybierz obiekty i zaznaczyć elementy składające się na wybranie – wybór potwierdzić Enter-em – rysunek powyżej;

Proszę zwrócić uwagę, że do tej pory nieaktywne przyciski OK i Podgląd po wskazaniu elementów wybrania stały się dostępne – jest to logiczne, gdyż dopóki nie zostaną zdefiniowane obiekty szyku dopóty nie można go wykonać.

• Kliknąć przycisk Podgląd – pojawi się podgląd tablicy biegunowej o parametrach określonych powyżej – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć przycisk Zaakceptuj aby potwierdzić prawidłowość szyku;
• Kliknąć przycisk Zoom zakres i zapisać plik;

2.4. RYSOWANIE WYBRAŃ (2/3)

Kolejnym etapem jest narysowanie następnych wybrań przy założeniu, że grubość ścianek pomiędzy nimi jest taka sama.

• W pasku narzędzi Zapytania kliknąć przycisk Odległość – rysunek poniżej;
  
  
  
• Ustawić kursor w pobliżu miejsca w którym będzie dokonywany pomiar – rysunek poniżej;
  
  
  
• Obrócić kółkiem myszki tak, aby uzyskać odpowiednio duże powiększenie obszaru pomiaru – rysunek powyżej;
• Nacisnąć kółko myszki i przytrzymując je wciśnięte przesunąć obszar pomiaru w odpowiednie dla siebie miejsce na ekranie – zwolnić kółko;

Opisany powyżej sposób powiększania/pomniejszania oraz przesuwania obiektów na ekranie jest najszybszy i najczęściej stosowany, nie wymaga dodatkowych kliknięć w ikony typu Zoom czy Przesuń.

• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Punkt początkowy/Punkt końcowy kliknąć, w dowolnej kolejności, punkty pokazane na rysunku poniżej;
  
  
  

Wyniki pomiarów podane są w oknie poleceń. Proszę zwrócić uwagę, że odległość bezpośrednia pomiędzy punktami (Odległość) jest identyczna z odległością wzdłuż osi Y (Delta Y), co oznacza, że pomiar został dokonany dokładnie wzdłuż pionowej osi. Wartość ujemna oznacza zmierzenie odległości w kierunku przeciwnym do zwrotu osi Y.

• Kliknąć przycisk Kopia równoległa i utworzyć offset o wartości 5 w kierunku ujemnym osi Y elementu pokazanego na rysunku poniżej;
  
  
  

Ze względu na niewielkie rozmiary łuku po skopiowaniu proponuję nieco zwiększyć jego gabaryty. W tym celu:

• Kliknąć przycisk Okrąg i narysować okrąg o średnicy 60 i środku w punkcie przecięcia łuku z pionową osią symetrii;
• W pasku narzędzi Zmień kliknąć przycisk Wydłuż – rysunek poniżej;
  
  
  
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Wybierz krawędzie ograniczające wskazać poprzednio narysowany okrąg – rysunek poniżej;
  
  
  
• Potwierdzić wybór okręgu Enter-em, następnie postępując zgodnie z poleceniami w pasku Zaznacz obiekt do wydłużenia wskazać dwukrotnie łuk – rysunek powyżej;
• Przerwać działanie funkcji naciskając klawisz Esc;
• Wskazać niepotrzebny już okrąg, następnie nacisnąć klawisz Delete – element zostanie usunięty;

Usuwanie niepotrzebnych elementów w sposób opisany powyżej jest wygodniejsze od tego opisanego w rozdziale 2.2 (polecenie Usuń) i, na podstawie obserwacji osób z którymi pracowałem, częściej praktykowane.

• Kliknąć przycisk Kopia równoległa i wykonać 3 mm offset pionowej osi symetrii w obie strony – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć przycisk Obróć i obrócić każdą z linii względem jej punktu przecięcia z łukiem o 15 stopni zgodnie i przeciwnie do ruchu wskazówek zegara – rysunek powyżej;
• Kliknąć przycisk Zaokrąglenie i, pamiętając o włączeniu opcji przycinania, wykonać zaokrąglenia promieniem R3 – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć przycisk Utnij i usunąć niepotrzebne fragmenty okręgu – rysunek powyżej;
• Kliknąć przycisk Uzgodnij cechy i uporządkować zróżnicowanie tworzących wybranie elementów;
• Zaznaczyć wszystkie elementy drugiego wybrania, następnie kliknąć przycisk Szyk i utworzyć tablicę kołową – rysunek poniżej;
  
  

Proszę zwrócić uwagę, że w przypadku ostatniego polecenia Szyk najpierw zostały wskazane elementy a dopiero potem została wybrana funkcja. Tego typu inwersja jest możliwa dla wielu narzędzi w programie ZWCAD.

• Kliknąć przycisk Zoom zakres i zapisać plik;

2.5. RYSOWANIE WYBRAŃ (3/3)

Ten rozdział jest już ostatnim poświęconym rysowaniu wybrań.

• Z paska głównego menu wybrać kolejno Rysuj – Łuk - ¦rodek, Start, Koniec – rysunek poniżej;
  
  
  
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Centrum łuku/Start/Punkt końcowy wskazać kolejno środek łuku oraz jego początek i koniec – rysunek poniżej;
  
  
  
• Postępując w sposób opisany powyżej narysować drugi łuk – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć przycisk Kopia równoległa i utworzyć offset o wartości 5 wszystkich linii prostych – rysunek powyżej;
• Kliknąć przycisk Zaokrąglenie i, pamiętając o włączeniu opcji przycinania, wykonać zaokrąglenia promieniem R3 – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć przycisk Szyk i utworzyć tablicę kołową – rysunek powyżej;
• Kliknąć przycisk Zoom zakres i zapisać plik;

2.6. KOPIOWANIE OSI SYMETRII

• Kliknąć przycisk Obróć, a następnie np. pionową oś symetrii;
• Potwierdzić wybór Enter-em, następnie wskazać przecięcie osi symetrii jako punkt bazowy obrotu;
• Wpisać literę c – rysunek poniżej – i potwierdzić Enter-em;
  
  
  
• Wpisać liczbę 72 i potwierdzić Enter-em – rysunek poniżej - pionowa oś symetri zostanie skopiowana i obrócona o kąt 72° w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara;
  
  
  
• Postępując w sposób opisany powyżej wstawić kolejne trzy osie symetrii – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć przycisk Zoom zakres i zapisać plik;

2.7. RYSOWANIE GWINTÓW

• Zmienić warstwę z aktualnej Kontur na Oś symetrii;
• Kliknąć przycisk Okrąg i narysować okrąg o średnicy ∅50 – rysunek poniżej;
  
  
  
• Zmienić warstwę z aktualnej Oś symetrii na Kontur;
• Kliknąć przycisk Okrąg i narysować okrąg o średnicy ∅7,5 i środku w miejscu przecięcia pionowej osi symetrii z poprzednio narysowanym okręgiem – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć przycisk Okrąg i narysować okrąg o średnicy ∅4.134 tj. średnicy zewnętrznej gwintu wewnętrznego M5 – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć przycisk Okrąg i narysować okrąg o średnicy ∅5 tj. średnicy wewnętrznej gwintu wewnętrznego M5 – rysunek powyżej;
• Kliknąć przycisk Obróć i obrócić z kopiowaniem pionową oś symetrii o kąt 20° w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć przycisk Obróć i obrócić z kopiowaniem poprzednio powieloną oś symetrii o kąt 50° w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara – rysunek powyżej;
• Kliknąć przycisk Utnij i uciąć odcinek średnicy wewnętrznej gwintu wewnętrznego pomiędzy poprzednio utworzonymi osiami symetrii – rysunek poniżej;
  
  
  
• Usunąć obie osie symetrii;
• Utworzyć warstwę Gwint o parametrach jak na rysunku poniżej;
  
  
  
• Zmienić przynależność średnicy wewnętrznej gwintu wewnętrznego z warstwy Kontur na warstwę Gwint;
• Kliknąć przycisk Szyk i utworzyć tablicę kołową pamiętając o odznaczeniu „ptaszka” w pozycji Obróć elementy podczas kopiowania – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć przycisk Zoom zakres i zapisać plik;

2.8. RYSOWANIE ZARYSU ZĘBÓW

• Utworzyć warstwę Pomocnicza – rysunek poniżej – i ustawić ją jako aktualną;
  
  

Warstwa Pomocnicza będzie potrzebna ze względu na konieczność narysowania kilku elementów pomocniczych, które potem zostaną usunięte bądŹ też zostanie zmieniona ich „przynależność” warstwowa. Oczywiście obiekty te można utworzyć, jak w poprzednich rozdziałach, na dowolnej już istniejącej warstwie następnie zmienić ich przynależność, jednak w przypadku skomplikowanych rysunków o dużej ilości obiektów dobrze jest utworzyć nową warstwę o dotychczas niespotykanym kolorze, aby mieć pewność, że elementy pomocnicze nie pomylą się nam z np. elementami konturu, co łatwo może się zdarzyć, jeżeli w tzw. „międzyczasie” będziemy musieli przerwać pracę.

• W pasku narzędzi Rysuj kliknąć przycisk Linia – rysunek poniżej;
  
  
  
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Początek linii kliknąć w dowolnym miejscu w pobliżu końca pionowej osi symetrii – rysunek poniżej;
  
  
  
• Wpisać literę l i potwierdzić Enter-em – rysunek poniżej;
  
  
  
• Wpisać długość linii 12.7 i potwierdzić Enter-em – rysunek poniżej;
  
  
  
• Włączyć tryb ortogonalny wciskając przycisk F8 lub klikając przycisk ORHO;
• Kliknąć w dowolnym miejscu tak aby linia była ustawiona poziomo – rysunek poniżej;
  
  
  
• Przerwać działanie funkcji naciskając klawisz Esc;
• W pasku narzędzi Zmień kliknąć przycisk Przesuń – rysunek poniżej;
  
  
  
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Wybierz obiekty wskazać poprzednio narysowaną linię – rysunek poniżej -wybór potwierdzić Enter-em;
  
  
  
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Wybierz punkt bazowy wskazać środek linii – rysunek powyżej – wyłączyć tryb ortogonalny;
• Kliknąć dowolny punkt na pionowej osi symetrii używając uchwytu Bliski – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć przycisk Linia konstrukcyjna i narysować pionową linię konstrukcyjną przechodzącą przez jeden z końców poprzednio narysowanej i przesuniętej linii – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć przycisk Linia i narysować linię przechodzącą przez punkty zaznaczone na rysunku poniżej;
  
  
  
• Usunąć linię poziomą oraz linię konstrukcyjną – rysunek powyżej;
• Kliknąć przycisk Okrąg i narysować okrąg o promieniu 3.9 i środku w punkcie pokazanym na rysunku poniżej;
  
  
  
• W pasku narzędzi Zmień kliknąć przycisk Lustro – rysunek poniżej;
  
  
  
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Wskaż obiekty wskazać poprzednio narysowany okrąg – rysunek poniżej – wybór potwierdzić Enter-em;
  
  
  
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Pierwszy punkt osi odbicia wskazać koniec pionowej osi symetrii – rysunek poniżej;
  
  
  
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Drugi punkt osi odbicia wskazać dowolny punkt leżący na pionowej osi symetrii – rysunek poniżej;
  
  
  
• W pasku poleceń wpisać literę n i potwierdzić Enter-em – okrąg zostanie odbity bez usuwania obiektu Źródłowego – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć przycisk Okrąg, następnie wskazać środek jednego z okręgów jako środek rysowanego okręgu – rysunek poniżej;
  
  
  
• W pasku narzędzi Lokalizacja kliknąć przycisk Styczny – rysunek poniżej;
  
  
  
• Wskazać przeciwległy okrąg – rysunek poniżej - …
  
  
  
• … i kliknąć lewym przyciskiem myszki – okrąg styczny zostanie narysowany – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć przycisk Utnij i uciąć niepotrzebne elementy stycznego okręgu – rysunek poniżej;
  
  
  
• Postępując w sposób opisany powyżej narysować a następnie przyciąć drugi okrąg styczny – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć przycisk Lustro i odbić względem pochyłej prostej krzywą zaznaczoną na czerwono na rysunku poniżej;
  
  
  
• Kliknąć przycisk Utnij i uciąć niepotrzebne elementy – rysunek poniżej;
  
  
  
• Samodzielnie utworzyć zarys wrębu międzyrębnego po drugiej stronie – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć przycisk Utnij i uciąć wystającą linię pochyłą – rysunek poniżej;
  
  
  
• W pasku narzędzi UCS kliknąć przycisk UCS obiektu – rysunek poniżej;
  
  
  
• Postępując zgodnie z poleceniami w pasku Wskaż obiekt do definicji UCS wskazać przyciętą pochyłą linię – rysunek poniżej – nastąpi zmiana położenia układu współrzędnych;
  
  
  
• W pasku narzędzi UCS kliknąć przycisk Nowy początek UCS – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć w dowolnym miejscu ekranu – układ współrzędnych zostanie przeniesiony;
• Kliknąć pochyłą linię – pojawią się trzy punkty charakterystyczne (początek, środek, koniec) – rysunek poniżej;
  
  
  
• Włączyć tryb ortogonalny, następnie kliknąć np. dolny punkt charakterystyczny, przeciągnąć go nieco w dół i ponownie kliknąć ustalając jego nowe położenie – rysunek powyżej;
• Postępując w sposób opisany powyżej przeciągnąć powyżej zarysu zębów górny punkt charakterystyczny – rysunek poniżej;
  
  
  
• Odznaczyć linię naciskając klawisz Esc – punkty charakterystyczne znikną;
• W pasku narzędzi UCS kliknąć przycisk Globalny UCS – rysunek poniżej – układ współrzędnych powróci do pierwotnych ustawień.
  
  
  
• Kliknąć przycisk Lustro i odbić względem pionowej osi symetrii pochyłą linię;
• Kliknąć przycisk Uzgodnij cechy i uporządkować zróżnicowanie warstwowe – rysunek poniżej;
  
  
  
• Kliknąć przycisk Zoom zakres i zapisać plik;

ROZDZIAŁ 3

W poprzednim rozdziale rysowaliśmy rzut główny koła łańcuchowego jednorzędowego, teraz przyszła kolej na stworzenie jego przekroju, przy założeniu że będzie on poprowadzony przez całe koło wzdłuż pionowej osi symetrii – rysunek poniżej.

3.1. WYZNACZANIE GABARYTU PRZEKROJU

Rysowanie przekroju rozpoczniemy od wyznaczenia jego gabarytów.

Proszę zwrócić uwagę, że w narysowanym prostokącie jedynie wysokość, wyznaczona przez dwie równoległe linie konstrukcyjne, jest odpowiednia, natomiast szerokość jest dowolna, daleka od wymaganych 8-miu mm.

3.3. WYZNACZANIE PRZEKROJU

Wyznaczenie przekroju rozpoczniemy od uzupełnienia rzutu głównego. Jak pamiętamy w poprzednim rozdziale został wyznaczony odcinek prostej, który w miejscu połączenia z bokiem zęba został zaokrąglony promieniem R0,5. To właśnie ten fragment prostej powoduje konieczność dorysowania okręgu na widoku głównym.

Teraz należy przenieść narysowany okrąg z przekroju na rzut główny. Można w tym celu posłużyć się poznanym już narzędziem Przesuń, można też zrobić to inaczej.

Ze względu na bliskość pionowej osi symetrii z offsetem, proponują chwilowo warstwę Oś symetrii uczynić niewidoczną. W tym celu:

Proszę zwrócić uwagę, że ze względu na niewielką długość linii po zmianie warstwy na ekranie w dalszym ciągu wyświetlana jest linia ciągła, podczas gdy powinna być przerywana. Wynika to ze standardowego współczynnika skali, który przy tak niewielkich obiektach „nie znajduje miejsca” na przerwanie, w efekcie czego linia osiowa wyświetlana jest jako ciągła. Aby temu zaradzić należy:

3.4. KRESKOWANIE

Kreskowanie jest istotnym elementem rysunku technicznego. Występuje na każdym przekroju, kładzie, półwidoku-półprzekroju czy wyrwaniu, a jego zadaniem jest zaznaczenie miejsc przez które przechodzi płaszczyzna przekroju. W zależności od rodzaju krojonego materiału stosuje się różne style kreskowania, dzięki czemu już na pierwszy rzut oka widać z czym mamy do czynienia – innym wzorem zaznacza się drewno, a innym beton, metal czy szkło.

W programie ZWCAD istnieje kilkadziesiąt styli kreskowania uwzględniających wszystkie najczęściej stosowane materiały. Jak za chwilę się przekonamy, domyślne ustawienia programu biorą pod uwagę najczęściej występujący typ rysunku, czyli rysunek techniczny maszynowy.

ROZDZIAŁ 4

Wymiary są nieodłącznym elementem rysunku technicznego. Najczęściej spotyka się je, co jest zrozumiałe, na rysunkach wykonawczych, niemniej jednak nawet na rysunkach złożeniowych „czują” się doskonale informując np. o gabarytach urządzenia. Również dokumentacja techniczna elementów wykonywanych na maszynach CNC nie jest ich pozbawiona.

Polskie normy bogato opisują rodzaje wymiarów oraz zalecane sposoby ich umieszczania na rysunku. Celowo użyłem słowa „zalecane” gdyż tak bogaty temat jak wymiarowanie nie da się opisach na kilkunastu stronach normy, dlatego są tam ujęte tylko generalne wytyczne do stosowania, natomiast zasadą naczelną jest aby rysunek był czytelny. W swojej praktyce inżynierskiej kilka razy zdarzyło mi się postawić wymiar niezgodnie z wytycznymi w normie, ale były to zawsze sytuacje wyjątkowe, a co najważniejsze tak postawiony wymiar nie wpływał negatywnie na czytelność dokumentacji.

4.1. TWORZENIE WŁASNEGO STYLU WYMIAROWANIA

W programie ZWCAD standardowo znajdują się zdefiniowane już dwa style wymiarowania, których parametry (rodzaj strzałek, ich wielkość itp.) można oczywiście zmieniać dopasowując je do własnych potrzeb. Istnieje również możliwość stworzenia własnego stylu wymiarowego i właśnie od tego teraz zaczniemy.

Po otwarciu okna Style wymiarowania dostępne są, o czym wspominałem powyżej, dwa style wymiarowe, które można podejrzeć dzięki okienku Podgląd – wystarczy tylko kliknąć w jeden z nich. Jak widać ISO-25 swym wyglądem bliższy jest wymaganiom polskich norm niż Standard, w związku z czym zostanie on wykorzystany jako baza przy definiowaniu własnego stylu wymiarowego.

4.2. WSTAWIANIE WYMIARÓW (1/2)

Proszę zwrócić uwagę na tekst wymiarowy ∅62 który „koliduje” z osiami symetrii zmniejszając tym samym czytelność rysunku – aby temu zaradzić należy go przesunąć. W tym celu:

Jak widać na rysunku powyżej wymiar ∅50±0.05 przecina się z osiami symetrii oraz liniami konturowymi co negatywnie wpływa na czytelność rysunku. Aby temu zaradzić można tekst wymiarowy wyprowadzić na zewnątrz, albo poprzycinać kolidujące z wymiarem linie tak aby utworzyć przestrzeń wokół niego – rysunek poniżej.

Proszę zwrócić uwagę, że przed wartością wymiaru pojawił się symbol średnicy ∅ - rysunek poniżej.

4.3. TWORZENIE SZCZEGÓŁÓW

Szczegóły na rysunku technicznym pełnią ważną funkcję umożliwiając przedstawienie w powiększeniu tych elementów detalu, które w podziałce stosowanej na rysunku są zbyt małe aby je w sposób jednoznaczny przedstawić i zwymiarować.

4.4. WSTAWIANIE WYMIARÓW (2/2)

Zanim przystąpimy do wymiarowania szczegółu A kilka słów wyjaśnień. Otóż utworzony w rozdziale 4.1 styl wymiarowy Własny posiada skalę wymiarów 1, co oznacza, że wartości wstawianych wymiarów odpowiadają rzeczywistym wielkościom wymiarowanych obiektów. Jeżeli więc ten styl zostanie zastosowany do dwu i półkrotnie powiększonego szczegółu A wartości wymiarów będą dwu i półkrotnie zawyżone. Gdyby pokusić się o zmianę skali wymiarów z 1 na 0,4 (1/2,5) wówczas wartości wszystkich do tej pory wstawionych wymiarów zmniejszą się o owe 0,4. Tak więc jedynym rozwiązaniem jest utworzenie nowego stylu wymiarowego o skali wymiarów 0,4 – będzie to styl przeznaczony wyłącznie do wymiarowania obiektów dwu i półkrotnie powiększonych.

Proszę zwrócić uwagę, że wartość wymiaru zapisana jest z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. Przy założeniu, że chcemy aby wyrażała się ona w dziesiątkach zamiast w setkach można to zmienić na dwa sposoby:

• w ustawieniach stylu wymiarowego własny 0.4 pamiętając, że zmiana będzie dotyczyła wszystkich zarówno już jak i w przyszłości wstawionych wymiarów (co nie zawsze jest korzystne);
• zmienić dokładność tylko tego jednego wymiaru;

Załóżmy, że interesuje nas zmiana dokładności tylko tego jednego wymiaru.

ROZDZIAŁ 5

Znaki chropowatości powierzchni, podobnie jak wymiary, są nieodłącznym elementem rysunku technicznego informując o wymaganej, ze względu na właściwości użytkowe przedmiotu, chropowatości powierzchni. Ponieważ ściśle wiążą się z rodzajem obróbki, a ta z kolei z kosztami, należy bardzo starannie przemyśleć które powierzchnie wymagają obróbki (oraz jak dokładnej), a które mogą być jej pozbawione.

Oznaczenie dopuszczalnej chropowatości powierzchni składa się z jednego ze znaków chropowatości oraz z dodanej nad nim wartości liczbowej dopuszczalnej chropowatości podawanej w mikrometrach – parametry Ra oraz Rz. Parametr Ra jest uprzywilejowany i przeznaczony do stosowania w pierwszej kolejności.

5.1. TWORZENIE ZNAKU CHROPOWATO¦CI

Aby na rysunek wstawić znak chropowatości najpierw trzeba go utworzyć. Można to zrobić na dwa sposoby.

Pierwszy sposób polega na tworzeniu znaku chropowatości powierzchni bezpośrednio w pliku nad którym aktualnie się pracuje. Metoda ta wydaje się być najprostszą i najszybszą, jednak to tylko pozory, gdyż ten sam znak trzeba za każdym razem tworzyć od początku w każdym kolejnym pliku lub kopiować w tym celu szukając i otwierając plik w którym on już występuje.

Drugi sposób polega na tworzeniu znaku chropowatości powierzchni w oddzielnym pliku niepowiązanym z tym nad którym aktualnie się pracuje. Plik ten następnie zapisuje się pod dowolną nazwą w dowolnym miejscu na dysku lub serwerze, a następnie wciąga do pliku roboczego jako blok. W ten sposób zapisując jako oddzielne pliki znaki chropowatości różniące się między sobą znakiem i/lub wartością można utworzyć ich bibliotekę usytuowaną w określonym miejscu i posiadającą atrybut tylko do odczytu. I właśnie ta metoda zostanie przedstawiona poniżej.

5.2. WSTAWIANIE ZNAKU CHROPOWATO¦CI

Po powrocie do pierwotnego pliku …

Proszę zwrócić uwagę, że choć w swoim pliku Ra5 oznaczenie chropowatości składa się z trzech linii i napisu, to jednak po wstawieniu tworzy blok – wszystkie te elementy stanowią jedną całość. Aby się o tym przekonać wystarczy kliknąć w dowolnym miejscu znaku – podświetli się on cały z tylko jednym punktem charakterystycznym – punktem bazowym – rysunek poniżej.

Proszę zwrócić uwagę, że wraz z zaimportowaniem znaków chropowatości pojawiła się warstwa Chropowatość na której zostały one utworzone w osobnych plikach. Co więcej, choć znaki zostały wklejone przy aktywnej warstwie Wymiary, zachowały swoją pierwotną przynależność warstwową – po wyłączeniu aktywnej warstwy znikają wszystkie wymiary a znaki chropowatości pozostają.

Teraz pozostaje zająć się zbiorczym oznaczeniem chropowatości, które zostanie narysowane przy założeniu, że wszystkie powierzchnie, za wyjątkiem oznaczonych powyżej, posiadają chropowatość 10. Oczywiście najlepiej byłoby, jak poprzednio, wybrać sobie takie oznaczenie z biblioteki i wstawić jako blok, ale, ponieważ jest to podręcznik wprowadzający do rysowania 2D, poradzimy sobie nieco inaczej.

Proszę zwrócić uwagę, że teraz wstawiony znak chropowatości nie stanowi już bloku, tzn. jego elementy nie tworzą już spójnej całości. Aby się o tym przekonać wystarczy kliknąć w dowolnym miejscu znaku – podświetli się tylko wskazany element ze wszystkimi swoimi punktami charakterystycznymi – rysunek poniżej.

ROZDZIAŁ 6

6.1. WSTAWIANIE TOLERANCJI KSZTAŁTU

Tolerancje kształtu i położenia są, obok opisanych w poprzednich rozdziałach wymiarach i znakach chropowatości, kolejnym nieodłącznym elementem rysunku technicznego. Ich zadaniem jest informowanie o dopuszczalnym, ze względu na własności użytkowe przedmiotu, kształcie lub położeniu powierzchni (grupy powierzchni) względem określonej bazy. To dzięki nim technolog wie jak zaplanować obróbkę detalu by uzyskać wymaganą konstrukcyjnie płaskość powierzchni, bicie promieniowe, równoległość czy prostopadłość. Ponieważ, podobnie jak chropowatość powierzchni, są ściśle związane z kosztami należy rozważnie przemyśleć które powierzchnie ich wymagają, a które mogą być ich pozbawione.

Program ZWCAD dysponuje narzędziem do tworzenia znaków tolerancji kształtu i położenia. Znajdują się one w pasku narzędzi Wymiary.

ROZDZIAŁ 7

W tym rozdziale przystąpimy do utworzenia rysunku technicznego, czyli określenia formatu, podziałki, wstawienia formatki rysunkowej itp. elementów składających się na rysunek wykonawczy koła łańcuchowego jednorzędowego. Obszarem naszego działania będzie przestrzeń papieru a nie, jak dotychczas, przestrzeń modelu. Przejście do przestrzeni papieru rozpoczniemy przy założeniu, że model koła jest ukończony – oczywiście nie jest to warunek niezbędny, jeżeli okaże się że coś trzeba poprawić lub dorysować zawsze istnieje możliwość powrotu do przestrzeni modelu i wykonanie odpowiednich poprawek.

7.1. PRZEJ¦CIE DO PRZESTRZENI PAPIERU

Przejście z przestrzeni modelu do papieru rozpoczniemy od kilku czynności przygotowawczych. Pierwszą z nich jest utworzenie nowej warstwy na której (w dalszej części) zostaną umieszczone rzutnie.

Kolejną czynnością przygotowawczą jest określenie na jakim formacie i w jakiej podziałce powstanie rysunek wykonawczy. Analizując największy wymiar gabarytowy koła łańcuchowego (202,1) najbardziej odpowiedni wydaje się być format A3 w ustawieniu poziomym (420x297) i podziałce 1:1.

Ostatnią już chyba czynnością przygotowawczą jest ustalenie ilu arkuszowy będzie nasz rysunek. W przypadku tak prostego elementu jeden arkusz powinien w zupełności wystarczyć.

Proszę zwrócić uwagę, że dotychczasowa standardowa nazwa programu Layout 1 zmieniła się na Arkusz 1 z 1. Ponieważ nie będziemy potrzebować drugiego arkusza (Layout 2) można go usunąć, można też pozostawić – nie ma to żadnego wpływu na tworzony rysunek – rysunek poniżej.

Proszę zwrócić uwagę, że w każdej chwili można dołożyć nowy arkusz klikając na zakładkę istniejącego arkusza i wybierając opcję Nowe – rysunek powyżej.

7.2. USTAWIENIA STRONY

Zaraz po przejściu do przestrzeni papieru, o ile jest to zaznaczone w ustawieniach (Narzędzia – Ustawienia) pojawi się okno Ustawienia strony. Jeżeli się nie pojawi, wówczas:

7.3. RZUTNIA PROGRAMOWA

Rzutnie to elementy przestrzeni papieru w których ustala się podziałkę przedmiotu (przypominam, że w przestrzeni modelu ZAWSZE rysuje się w podziałce 1:1) oraz określa co i jakie warstwy mają być widoczne. Ich ilość może być dowolna, podobnie jak podziałka każdej z nich. Standardowo rzutnie tworzone przez program są prostokątne, jednak istnieje możliwość zdefiniowania rzutni np. okrągłej.

Po zdefiniowaniu ustawień strony program domyślnie wyświetlił rzutnię programową (na ustawionej wcześniej jako aktualna warstwie Rzutnia) w której znalazła się cała zajęta przez detal przestrzeń modelu – rysunek poniżej. Rzutnia ta została wstawiona w bliżej nieokreślonej podziałce i naszym pierwszym zadaniem będzie nadanie jej podziałki 1:1 – takiej jak zostało to ustalone w rozdziale 7.1.

7.4. WSTAWIANIE FORMATKI RYSUNKOWEJ

Zanim rozpoczniemy działania na rzutniach dobrze jest wstawić formatkę rysunkową aby wiedzieć jaką przestrzeń mamy do dyspozycji. Oczywiście aby coś wstawić najpierw to coś musi zostać zrobione. Na użytek tego podręcznika posłużę się własnymi formatkami rysunkowymi.

Proszę zwrócić uwagę, że formatka rysunkowa jest za duża w stosunku do zdefiniowanego układu strony – aby się upewnić, że to formatka ma nieprawidłowy rozmiar należy ją zmierzyć.

Jak widać na rysunku powyżej formatka rysunkowa ma rozmiar 10667,99x7543,79 wobec wymaganych 420x297 – należy ją zatem przeskalować.

Proszę zwrócić uwagę, że formatka została wstawiona jako blok, w związku z czym wystarczy ją wskazać w dowolnym miejscu a zostanie zaznaczona całość.

W wyniku tej prostej operacji formatka rysunkowa uzyskała właściwe wymiary, czyli 420x297. Dla potwierdzenia poprawności przeprowadzonego działania dobrze jest ponownie zmierzyć jej gabaryty – rysunek poniżej.

Jak widać na rysunku poniżej zdefiniowany obszar papieru (biały prostokąt) oraz obszar wydruku (przerywany prostokąt) nie pokrywają się z formatką rysunkową.

Aby to skorygować należy:

7.5. DODAWANIE RZUTNI (1/2)

Teraz gdy ustawienia strony są zgodne z oczekiwaniami można przystąpić do „komponowania” rysunku, czyli do rozmieszczenia rzutów, szczegółów, dodania uwag rysunkowych itp.

Podczas projektowania trzeba mieć świadomość, że z biegiem czasu zaprojektowane elementy będą podlegały zmianom wynikającym np. z konieczności zmiany kształtu czy materiału będących następstwem np. zmian technologicznych, modernizacji wynikającej z konieczności lepszego dostosowania się do rynku zbytu itp. W/w zmiany rysunkowe są wpisane w cykl „życia” rysunku technicznego i powinny być odnotowywane tak, aby w każdej chwili można było odtworzyć historię zmian. Do tego celu służy tabelka zmian, którą należy wstawić podobnie jak formatkę rysunkową – rysunek poniżej.

Teraz można już przystąpić do pracy na rzutniach. Dla większego komfortu proponuję wyłączyć warstwę Formatka, która pojawiła się po zaimportowaniu formatki rysunkowej oraz tabelki zmian.

Proszę zwrócić uwagę, że ramka rzutni zmieniła się z cienkiej na grubą co oznacza możliwość edytowania przestrzeni modelu z poziomu przestrzeni papieru. Działania które tu można przeprowadzić niczym nie różnią się od tych w przestrzeni modelu, a co najważniejsze wprowadzone tu zmiany znajdują odzwierciedlenie w przestrzeni modelu. Ale uwaga: użycie funkcji pomniejszania/powiększania będzie skutkowało zmianą podziałki rzutni, dlatego poważniejsze operacje wymagające wykorzystania w/w funkcji lepiej przeprowadzać bezpośrednio w przestrzeni modelu.

Jak widać jest to niemożliwe, gdyż zarówno tabelka rysunkowa jak i tabelka zmian zajmują zbyt wiele miejsca. W tej sytuacji pozostaje albo zmienić podziałkę rzutni na mniejszą, albo wstawić większą formatkę rysunkową. Proponuję wybrać tę drugą opcję.

7.6. DODAWANIE RYUTNI (1/2)

Teraz gdy widok główny oraz jego przekrój są już rozplanowane, można przystąpić do wstawiania pozostałych elementów rysunku, tj. szczegółów, a w dalszej kolejności opisów i wypełnienia obu tabelek.

Rezultatem powyższej operacji jest rzutnia o bliżej nieokreślonej podziałce, w granicach której znajduje się wszystko co zostało narysowane w przestrzeni modelu – rysunek poniżej.

Proszę zwrócić uwagę, że w chwili obecnej na rysunku istnieją dwie rzutnie, z których tylko jedna jest aktywna, czyli taka, w której zachodzi możliwość edytowania przestrzeni modelu. Można rozpoznać ją po pogrubionej ramce oraz kursorze myszki, który umieszczony nad nią ma postać krzyżyka nitkowego z „celownikiem” wyboru – kursor umieszczony nad rzutniami nieaktywnymi ma postać strzałki – rysunek poniżej.

Rzutnię nieaktywną można zmienić w aktywną w bardzo prosty sposób – wystarczy najechać na nią kursorem i kliknąć lewym przyciskiem myszki.

7.7. TWORZENIE WŁASNEGO KSZTAŁTU RZUTNI

Rzutnie wstawiane w sposób przedstawiony w poprzednich rozdziałach mają domyślnie zdefiniowany kształt prostokąta. Jednak nic nie stoi na przeszkodzie aby określić swój własny, dowolny kształt.

Podobnie jak w przypadku dwóch poprzednich rzutni następną czynnością do wykonania jest nadanie nowej rzutni podziałki 1:1 oraz ograniczenie jej zakresu jedynie do szczegółu B. Kiedy jednak wskaże się elipsę w oknie Właściwości nie ma opcji Współczynnik skali – rysunek poniżej.

Mając przez cały czas wskazaną elipsę (wyświetlają się jej punkty charakterystyczne) w oknie Właściwości z rozwijalnego menu wybrać Viewport a następnie zmienić podziałkę na 1:1 – rysunek poniżej;

Innym, dużo szybszym i wygodniejszym, sposobem nadania nowej rzutni podziałki 1:1 jest wykorzystanie funkcji Uzgodnij cechy – jak jej używać omówiono w rozdziale 2.3.

Podczas tworzenia warstwy Rzutnia została jej nadana grubość 0,5, co nie było najlepszym posunięciem, ponieważ utracono w ten sposób jedną z cech charakterystycznych rzutni aktywnej – pogrubioną ramkę. Grubość ramki nie jest istotna gdyż przed wydrukiem warstwę można ukryć lub zablokować – chodzi jedynie o komfort pracy. Z tego też względu proponuję zmienić jej grubość z 0,5 na 0,25.

7.8. UKRYWANIE WARSTW W RZUTNIACH

Przedstawiony w rozdziale 3.3 sposób wyłączania/włączania warstw jest metodą globalną, tzn. powoduje wyłączenie/włączenie warstw we wszystkich rzutniach niezależnie od tego czy są aktywne czy też nie. Nie zawsze jest to korzystne, gdyż bywają sytuacje, w których ten sam element (fragment) należy przedstawić na rysunku dwukrotnie – raz w pełnej wersji z wszystkimi wymiarami, osiami symetrii, znakami chropowatości itp., drugi raz w postaci samego zarysu na potrzeby np. obróbki CNC. Oczywiście element taki można przekopiować ręcznie usuwając z niego to co zbędne, ale można też inaczej zaoszczędzając cenny czas.

Efektem powyższego działania jest rzutnia w której jedyną widoczną warstwą jest warstwa Kontur – rysunek poniżej.

7.9. WSTAWIANIE TEKSTU

Mówiąc o tekście na rysunku najczęściej ma się na myśli uwagi rysunkowe, które zebrane przez konstruktora w postaci zwartych punktowych opisów uzupełniają rysunek wykonawczy o informacje których nie można (lub jest to bardzo trudne) przekazać w postaci symboli lub znaków. Uwagi te najczęściej umieszcza się nad tabelką rysunkową, aczkolwiek nie jest to sztywna reguła i w przypadku braku miejsca – w dowolnym wolnym miejscu formatki rysunkowej, oczywiście tak aby nie spowodować zmniejszenia czytelności rysunku.

7.10. WYPEŁNIANIE TABELKI RYSUNKOWEJ

Wypełnianie tabelki rysunkowej należy do ostatnich czynności składających się na powstanie rysunku wykonawczego. Rozmieszczenie rzutów oraz ich podziałki są już określone, znany jest materiał z którego dana część zostanie wykonana, wiadomo też kto rysunek będzie sprawdzał i zatwierdzał (normalnie nie ma z tym problemu, ale np. w sezonie urlopowym …) – jednym słowem znane są już wszystkie dane niezbędne do jej wypełnienia. Oczywiście nie jest to żadną regułą, tabelkę można wypełnić na samym początku, ale wtedy jest niemal pewne, że niektóre dane się zmienią i trzeba będzie pamiętać o przeglądnięciu i uaktualnieniu całej tabeli, a często się o tym nie pamięta.

Po kliknięciu przycisku OK w powyższym oknie pojawi się pasek narzędzi edycja odnośnika – rysunek poniżej – proszę go pozostawić.

Aby się przekonać, czy rzeczywiście wpisane teksty zostały dodane do bloku formatki rysunkowej wystarczy na nią kliknąć – jeżeli tworzą jedność powinny się podświetlić wraz z formatką – rysunek poniżej.

ROZDZIAŁ 8

W tym rozdziale zostaną omówione zagadnienia związane z drukowaniem, które jest swoistym podsumowaniem całego wysiłku włożonego w powstanie rysunku. To od rozmiaru papieru, podziałki, grubości linii itp. zależy czy rysunek po wydruku będzie czytelny czy też nie. Bo trzeba pamiętać, że dokumentacja techniczna zawsze trafia na warsztat w postaci papierowej i tam jest weryfikowana przez ludzi którzy na jej podstawie wykonują rzeczywiste detale. Jeżeli jest wykonana rzetelnie wszystko jest w porządku, w przeciwnym razie konstruktor może spodziewać się wielu telefonów z prośbą o wyjaśnienie niejasności – w tedy wszyscy tracą czas, nerwy i pieniądze na wyjaśnienia.

8.1. PRZYGOTOWANIE DO DRUKOWANIA

W rozdziale 7.4, w ustawieniach strony został dokonany wybór urządzenia drukującego, rozmiar papieru, obszar wydruku oraz podziałka – wszystkie te ustawienia są przyjmowane jako domyślne w chwili wyboru polecenia drukowania. Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie aby przed drukowaniem dokonać zmian bez wchodzenia w ustawienia strony.

Zanim przystąpi się do drukowania trzeba zdecydować co „zrobić” z widocznymi na rysunku zarysami rzutni. Są do wyboru trzy możliwości:

• zarysy rzutni pozostają widoczne na rysunku i będą drukowane;
• zarysy rzutni pozostają widoczne na rysunku i nie będą drukowane;
• zarysy rzutni pozostają niewidoczne na rysunku i nie będą drukowane;

Pierwsza z opcji nie wymaga żadnych działań korygujących - rysunek drukowany jest w postaci w jakiej jest widoczny na ekranie.

Druga opcja wymaga zabiegu polegającego na zablokowaniu warstwy Rzutnia dla drukowania.

Trzecia opcja polega na wyłączeniu warstwy Rzutnia – warstwy wyłączone nie są drukowane i są niewidoczne na rysunku.

Ze wszystkich w/w opcji jedynie druga zostanie omówiona gdyż pierwsza nie wymaga żadnych działań, a trzecia została już omówiona w rozdziale 3.3.

Proszę zwrócić uwagę na okienko w środkowej części okna Plot Arkusz 1 z 1 – rysunek powyżej – czerwone obwódki wokół prostokąta symbolizującego obszar wydruku informują, że nie całe zaznaczone do wydruku okno zmieści się na formacie A3. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest zadeklarowana podziałka 1:1, co powoduje niemożliwość wydrukowania w całości w tej skali rysunku formatu A2 na papierze formatu A3.

Jak widać – rysunek powyżej – w tej postaci wydruk będzie daleki od doskonałego (proszę zwrócić uwagę na brak zarysu rzutni). Nie pozostaje nic innego jak dopasować rozmiar A2 do formatu A3.

Na koniec pozostaje już tylko kwestia kolorów. W większości wypadków rysunki plotuje się jako czarno-białe. Aby to zmienić w oknie Plot Arkusz 1 z 1 trzeba wejść do właściwości urządzenia drukującego i tam ustawić druk czarno-biały. A gdy już wszystkie ustawienia są takie jak być powinny:

8.2. DRUKOWANIE

To już ostatni rozdział tego podręcznika. Chciałbym w nim omówić ostatnią już funkcję – czyszczenie pliku przed ostatecznym, końcowym zapisem.

W trakcie pracy nad rysunkiem wykorzystuje się wiele poleceń, z których niektóre pozostawiają po sobie „ślady” do niczego nieprzydatne a zwiększające objętość pliku. Sytuacja taka ma miejsce np. podczas tworzenia warstwy, której wszystkie obiekty zostaną w póŹniejszym etapie usunięte jako zbędne. I choć obiektów tych już nie ma to jednak w spisie warstw warstwa ta pozostaje i „zaśmieca” plik. Podobnie jest podczas wstawiania bloków, które potem zostaną usunięte bądŹ rozbite – również po nich pozostają śmieci.

Jak widać na rysunku powyżej plik nasz posiada „śmieci” w dwóch kategoriach grupowych: bloków i styli wymiarowych. Po rozwinięciu menu każdego z nich można zobaczyć więcej szczegółów – rysunek poniżej.

Jak widać różnica pomiędzy plikiem „brudnym” (83 KB) a „czystym” (76 KB) wynosi 7 KB, co może nie jest oszałamiającą wielkością, proszę jednak pamiętać, że jest to bardzo prosty rysunek. W przypadku bardziej skomplikowanych detali czy też złożeń ilość „śmieci” do usunięcia może być naprawdę znaczna a uzyskane w ten sposób zmniejszenie rozmiaru pliku nieporównywalnie większe. No i nie zapominajmy o tym, że plików na serwerach firmowych ciągle przybywa – naprawdę warto poświęcić tę minutę i wyczyścić plik.